คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 928/2510

คู่กรณีพิพาทกันเกี่ยวกับที่ดินราคา 15,000 บาท ศาลชั้นต้นเรียกค่าขึ้นศาล 437.50 บาท เห็นได้ว่าเรียกค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ 17,500 บาท (ราคาที่ดินรวมกับค่าเสียหาย) จำเลยจึงฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงได้ จำเลยเข้าไปปลูกห้องแถวในที่พิพาทโดยไม่ได้อาศัยสิทธิจากโจทก์แต่อย่างใดเป็นเวลาเกินกว่า 1 ปี ถือได้ว่าโจทก์ถูกแย่งการครอบครอง แต่โจทก์ไม่ได้ฟ้องเรียกคืนภายในกำหนดหนึ่งปี นับแต่วันถูกแย่งครอบครอง โจทก์หมดสิทธิฟ้องร้อง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 แล้ว

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ ภริยาจำเลยที่ ๒ ได้ขอแบ่งซื้อที่ดินของโจทก์โดยมีข้อตกลงกันว่าจำเลยทั้งสองจะต้องชำระค่าที่ดินของโจทก์ ๑๕,๐๐๐ บาท ในเดือนพฤศจิกายน ๒๕๐๕ แล้วจำเลยก็ได้เข้าทำการปลูกสร้างห้องแถวที่ดินของโจทก์ เมื่อถึงเดือนพฤศจิกายน โจทก์ได้ทวงถามเรื่องเงินค่าซื้อที่ดิน จำเลยกลับขอผัดผ่อนไม่สิ้นสุด เป็นการผิดสัญญา โจทก์ได้บอกกล่าวเลิกสัญญากับจำเลย และให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่ดินของโจทก์ จำเลยไม่ปฏิบัติตามขอให้บังคับขับไล่จำเลยและบริวารออกไปจากที่ดินของโจทก์และให้ใช้ค่าเสียหาย จำเลยสู้ว่าไม่เคยขอแบ่งซื้อที่ดินโจทก์ ที่พิพาทเป็นที่สาธารณะ เป็นที่หวงห้าม โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง นายบุญช่วย เขื่อนขันธ์ และนางอนงค์ เขื่อนขันธ์ ขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมด้วย ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วฟังข้อเท็จจริงว่าที่พิพาทอยู่ในความครอบครองของโจทก์ การที่จำเลยเข้าปลูกสร้างห้องแถวในที่พิพาทได้ก็เพราะจำเลยที่ ๑ ได้ขอซื้อที่นั้นจากโจทก์ แต่แล้วไม่ชำระค่าที่ดินจนโจทก์บอกเลิกไม่ยอมขายที่ดินรายนี้ให้ต่อไป พิพากษาให้จำเลยรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากที่โจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้องกับที่พิพาทและให้จำเลยใช้ค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์โจทก์ตาย นางอนงค์โจทก์ร่วมขอเข้ารับมรดกความ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ฟังไม่ได้ว่าที่พิพาทเป็นทีสาธารณะประโยชน์แต่เป็นที่ของโจทก์ครอบครอง จำเลยได้ขอซื้อจากโจทก์จริง พิพากษายืน จำเลยทั้งสองฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า คู่กรณีพิพาทกันเกี่ยวกับที่ดินราคา ๑๕,๐๐๐ บาทศาลชั้นต้นเรียกค่าขึ้นศาล ๔๓๗.๕๐ บาท เห็นได้ว่าเรียกค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ ๑๗,๕๐๐ บาท (ราคาที่ดินรวมกับค่าเสียหาย) จำเลยจึงฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงได้ ที่พิพาทยังไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นที่สาธารณประโยชน์ จำเลยเข้าไปปลูกห้องแถวอยู่ในที่พิพาทโดยไม่ได้อาศัยสิทธิโจทก์แต่อย่างใด เป็นเวลาเกินกว่า ๑ ปีแล้ว ถือได้ว่าโจทก์ถูกแย่งการครอบครอง แต่โจทก์ไม่ฟ้องเรียกคืนภายในกำหนด ๑ ปี นับแต่วันถูกแย่งครอบครอง โจทก์หมดสิทธิฟ้องร้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๗๕ พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 928/2510 นายเหลือ เขื่อนขันธ์ โจทก์ นายบุญช่วย เขื่อนขันธ์ นางอนงค์ เขื่อนขันธ์ โจทก์ร่วม นางหล่ำ บุญมี 1 นายงึ้น บุญมี ที่ 2 จำเลย