คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2295/2522

ทนายความมอบอำนาจให้ผู้อื่นมายื่นคำฟ้องคดีแทนได้ แม้ พ.เป็นลูกจ้างโจทก์มีตำแหน่งเป็นนิติกรโท แต่เมื่อใบมอบฉันทะระบุว่า พ.เป็นเสมียนทนาย พ.ก็มีฐานะเป็นเสมียนทนายได้ใบมอบอำนาจให้มายื่นคำฟ้องคดีแทนดังกล่าวจึงไม่ต้องปิดอากรแสตมป์ตามประมวลรัษฎากร

โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากสถานที่เช่า (ปั๊มน้ำมันและสถานที่สร้างปั๊มน้ำมัน)ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายพร้อมทั้งดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม จำเลยไม่เคยได้รับหนังสือบอกกล่าวเลิกการเช่าจากโจทก์ โจทก์ไม่เสียหาย หากเสียหายจริงก็ไม่เกินเดือนละ ๓๐๐ บาท ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้อง ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม จำเลยได้รับหนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าจากโจทก์แล้วโจทก์เสียหาย ๘ เดือนๆ ละ ๖๐๐ บาท ให้ขับไล่จำเลยและบริวารและให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นเงิน ๔,๘๐๐ บาท พร้อมดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์เฉพาะข้อ ๑ ที่ว่า คำฟ้องโจทก์มาสู่ศาลขั้นต้นเป็นการชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมาย ส่วนข้ออื่นๆ เป็นปัญหาข้อเท็จจริงต้องห้ามอุทธรณ์จึงไม่รับ จำเลยอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์สั่งว่า นอกจากอุทธรณ์ของจำเลยข้อ ๑ ซึ่งศาลชั้นต้นสั่งรับไว้แล้วอุทธรณ์ข้อ ๒ (๑) ที่ว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและฟ้องโจทก์เคลือบคลุม เป็นอุทธรณ์ในปัญหาข้อกฎหมายด้วย จึงให้รับอุทธรณ์ของจำเลยดังกล่าวไว้พิจารณา ส่วนอุทธรณ์ข้ออื่นๆ เป็นปัญหาข้อเท็จจริง ที่ศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์ชอบแล้ว จำเลยฎีกาคำสั่ง ศาลชั้นต้นสั่งว่า คำสั่งศาลอุทธรณ์ถึงที่สุดแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๓๖ จึงไม่รับฎีกาคำสั่ง ศาลอุทธรณ์พิจารณาอุทธรณ์ของจำเลยตามที่ศาลชั้นต้นสั่งรับและศาลอุทธรณ์สั่งรับเพิ่มเติมแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์ลงชื่อแต่งตั้งนายอำพลเป็นทนายความ นายอำพลจึงเป็นทนายความของโจทก์โดยชอบ มีอำนาจมอบให้นายพรรษาเสมียนทนายไปยื่นคำฟ้องต่อศาลแทนตนได้ การที่นายพรรษาเป็นลูกจ้างโจทก์ก็อาจเป็นเสมียนทนายในคดีนี้ได้ ใบมอบฉันทะให้ยื่นฟ้องจึงไม่ต้องเสียค่าอากรเช่นใบมอบทั่วๆไป คำฟ้องโจทก์มาสู่ศาลชั้นต้นเป็นการชอบด้วยกฎหมาย ศาลชั้นต้นสั่งรับฟ้องของโจทก์ไว้ชอบแล้ว ที่จำเลยอุทธรณ์ว่า ขณะโจทก์ยื่นคำฟ้อง นายจรูญผู้อำนวยการองค์การสะพานปลามีอายุ ๖๕ ปี จะต้องปลดเกษียณอายุไปตั้งแต่อายุ ๖๐ ปี นั้น จำเลยมิได้ยกขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การ ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัย ฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า สำหรับปัญหาที่ว่า คำฟ้องของโจทก์มาสู่ศาลชั้นต้นเป็นการชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า การดำเนินกระบวนพิจารณาต่อศาลนั้นกฎหมายมิได้บัญญัติว่าจะต้องทำโดยตัวความหรือทนายความเสมอไป ต้องดูลักษณะของงานเป็นเรื่องๆ ไปว่า ถ้าเป็นกิจการสำคัญในการดำเนินคดีซึ่งโดยปกติตัวความหรือทนายความจะต้องกระทำเองแล้ว ก็จะมอบให้ผู้อื่นกระทำการแทนไม่ได้ เว้นแต่ที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๖๔ แต่ถ้าเป็นกิจการซึ่งไม่มีความสำคัญซึ่งโดยสภาพเห็นได้ว่า ไม่จำเป็นที่ตัวความหรือทนายความจะต้องกระทำด้วยตนเองแล้ว ก็ไม่จำเป็นที่ตัวความหรือทนายความจะต้องกระทำด้วยตนเอง การที่นายอำพลทนายความโจทก์มอบฉันทะให้นายพรรษามายื่นฟ้องคดีนี้ เห็นได้ว่า เป็นกิจการซึ่งไม่มีความสำคัญซึ่งโดยสภาพไม่จำเป็นที่ทนายความจะต้องกระทำด้วยตนเอง นายอำพลทนายโจทก์จึงมอบฉันทะให้นายพรรษามาแทนได้ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาซึ่งวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ที่ ๓๒๑/๒๕๐๓ แม้นายพรรษาจะเป็นลูกจ้างโจทก์มีตำแหน่งเป็นนิติกรโท ก็ไม่มีกฎหมายห้ามไม่ให้นายพรรษามาทำหน้าที่เป็นเสมียนทนายความนายอำพล ทนายโจทก์ได้ เมื่อใบมอบฉันทะระบุว่านายพรรษาเป็นเสมียนทนายโจทก์ นายพรรษาก็มีฐานเป็นเสมียนทนายโจทก์ เมื่อจำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ไว้หรือมิได้ถามค้านไว้ ก็ไม่จำเป็นที่นายพรรษาจะต้องเบิกความว่า ได้รับมอบฉันทะจากนายอำพลทนายโจทก์ให้มายื่นฟ้องในฐานะเสมียนทนายความอีก จึงไม่ต้องปิดอากรแสตมป์ ๕ บาท หรือ ๑๐ บาท แล้วแต่กรณีโดยได้รับยกเว้นตามประมวลรัษฎากร พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2295/2522 องค์การสะพานปลา โจทก์ นายสมัย เครือมาศ ล.