คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 254/2523

โจทก์มอบอำนาจให้ พ.ซึ่งถูกลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความฟ้องและดำเนินคดีอาญาแทน การที่ พ.ลงชื่อเป็นผู้เรียงคำฟ้อง มิใช่เรื่องว่าความอย่างทนายความฐานะในคดีระหว่างโจทก์กับ พ.มีนิติสัมพันธ์ต่อกันฉันตัวการตัวแทน เมื่อตัวการยื่นฟ้องคดีอาญา ตัวการเรียงหรือแต่งคำฟ้องไปยื่นต่อศาลได้ ตัวแทนก็ย่อมมีสิทธิกระทำได้เช่นเดียวกันคำฟ้องของโจทก์จึงเป็นฟ้องที่สมบูรณ์ตามกฎหมาย

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายโพธิ์ดำเนินคดีนี้แทนโจทก์ตามใบมอบอำนาจท้ายฟ้อง โจทก์ได้สิทธินำรถยนต์หมายเลขทะเบียน อ.ด.๐๒๑๔๐ เข้าร่วมรับส่งผู้โดยสารเป็นรถประจำทางสายนครราชสีมา - อุดรธานี กับบริษัทขนส่งจำกัด จำเลยที่ ๒ เป็นพนักงานของบริษัทขนส่ง จำกัด โดยเป็นนายสถานีนครราชสีมา จำเลยทั้งสองบังอาจร่วมกันปลอมเอกสารด้วยการกรอกข้อความลงในหนังสือขอโดยสิทธิการเดินรถที่จำเลยที่ ๒ หลอกลวงให้โจทก์ลงชื่อไว้ในช่องผู้โอนโดยมิได้กรอกข้อความว่าโจทก์ขอโอนสิทธิการเดินรถนั้นให้จำเลยที่ ๑ แล้วจำเลยทั้งสองร่วมกันเสนอหนังสือดังกล่าวให้ผู้จัดการบริษัทขนส่ง จำกัดอนุมัติ ทำให้โจทก์กับบริษัทขนส่ง จำกัดเสียหาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๒๖๔, ๒๖๕, ๘๓, ๘๔, ๘๖ พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดของพนักงานในองค์การหรือหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๐๒ มาตรา ๔, ๕, ๖, ๗, ๘, ๙, ๑๐, ๑๑ ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วมีคำสั่งให้รับประทับฟ้องข้อหาความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๖๔, ๒๖๕, ๒๖๘ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ให้รับประทับฟ้องในความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดของพนักงานในองค์การหรือหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๐๒ มาตรา ๑๑ ด้วย จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ในวันนัดสืบพยานโจทก์ ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีพอวินิจฉัยได้ ให้งดสืบพยานโจทก์จำเลยเสีย แล้ววินิจฉัยว่าคดีนี้โจทก์มอบอำนาจให้นายโพธิ์ฟ้องคดีแทนโจทก์ นายโพธิ์ซึ่งถูกลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความแล้วได้ลงชื่อเป็นผู้เรียงฟ้อง ไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๖๐ และพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. ๒๕๐๘ มาตรา ๓๖ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยทั้งสองฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายโพธิ์ซึ่งถูกลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความฟ้องและดำเนินคดีนี้แทนตามใบมอบอำนาจท้ายฟ้องและตามคำฟ้องของโจทก์นายโพธิ์ในฐานะผู้รับมอบอำนาจลงชื่อเป็นผู้เรียงคำฟ้องและวินิจฉัยว่าการที่นายโพธิ์ผู้รับมอบอำนาจให้เป็นผู้แทนโจทก์ในคดีนี้ได้ลงชื่อเป็นผู้เรียงคำฟ้อง มิใช่เรื่องว่าความอย่างทนายความ ดังที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๕ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๖๐ วรรคสอง บัญญัติห้ามไว้ และที่พระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. ๒๕๐๘ มาตรา ๓๖ วรรคแรก ห้ามมิให้ผู้ซึ่งมิใช่ทนายความหรือถูกลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความแต่งฟ้องก็บัญญัติยกเว้นไว้ในวรรคสองว่า ไม่ห้ามไปถึงบุคคลซึ่งมีอำนาจหน้าที่กระทำได้โดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความหรือกฎหมายอื่น เมื่อโจทก์มอบอำนาจให้นายโพธิ์ฟ้องคดีอาญาแล้ว ผู้รับมอบอำนาจย่อมจะดำเนินคดีอาญาได้ตามอำนาจที่ได้รับมอบมา ฐานะในคดีระหว่างโจทก์ซึ่งเป็นตัวความกับนายโพธิผู้รับมอบอำนาจมีนิติสัมพันธ์ต่อกันฉันตัวการตัวแทน ผู้ได้รับมอบอำนาจจากโจทก์ถือว่าเป็นตัวความแทนโจทก์ โดยเป็นตัวแทนซึ่งได้รับมอบอำนาจเฉพาะการให้ยื่นฟ้องจำเลยในคดีนี้ต่อศาลตัวแทนเช่นนี้มีหน้าที่จะต้องทำกิจการที่ตัวการมอบหมายให้สำเร็จลุล่วงไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๘๐๐ เมื่อการยื่นฟ้องคดีอาญานั้นตัวการเรียงหรือแต่งคำฟ้องไปยื่นต่อศาลได้ ตัวแทนก็มีสิทธิกระทำได้เช่นเดียวกัน คำฟ้องของโจทก์คดีนี้เป็นฟ้องที่สมบูรณ์ตามกฎหมาย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 254/2523 นางอุดม บัวผดุง โดยนายโพธิ์ วรรณปักษ์ ผู้รับมอบอำนาจ โจทก์ นางจุไรรัตน์ จริยะวรกุล กับพวก ล.