คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1149/2491

ทำสัญญาขายฝากตามกฎหมาย แม้ผู้ขายฝากมอบที่ให้ผู้ซื้อฝากจะมอบที่ให้ผู้ขายฝากครอบครองอยู่ ก็ไม่ทำให้เป็นสัญญาจำนอง

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ขายฝากนาไว้แก่จำเลย ๑ แปลง กำหนดไถ่ภายใน ๒ ปี แต่โจทก์ใช้สิทธิครอบครองทำนาตลอดมา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๐ จำเลยห้ามิให้โจทก์ทำนา โจทก์จึงนำเงินไปขอจำเลย ๆ ไม่ยอม จึงขอให้จำเลยรับเงินและคืนนาให้โจทก์ จำเลยให้การว่า เมื่อครบกำหนดไถ่ โจทก์ไม่ไถ่จึงหมดสิทธิขอไถ่ และรับว่า ในระหว่างสัญญาโจทก์ได้เช่านาจากจำเลยและส่งข้าวเป็นค่าเช่าตลอดมา จนนาพิพาทตกเป็นสิทธิแก่จำเลย โจทก์ก็เช่านาพิพาทต่อไปอีก โจทก์แถลงว่า ตามพฤตติการณ์ปฏิบัติกันเป็นจำนอง โดยโจทก์ครอบครองนาพิพาทเรื่อยมา โจทก์ไปขอไถ่ทุกปี จำเลยขอผัดจะเก็บกินเป็นดอกเบี้ย ศาลชั้นต้นงดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์จะสืบหักล้างสัญญาขายฝากไม่ได้ ตามฟ้องโจทก์ไม่ได้กล่าวว่าไปขอไถ่เรื่อย ๆ โจทก์ไปขอไถ่เกินกำหนดไถ่ตามสัญญา พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์จะฎีกาต่อมาขอสืบพยานต่อไปว่า ตามพฤตติการณ์ระหว่างโจทก์จำเลยเป็นการจำนองนั้น เห็นว่า ถึงแม้ตามพฤตติการณ์ระหว่างโจทก์จำเลย ต่อมาจะเป็นความจริงดังโจทก์ฎีกา ก็ไม่ทำให้สัญญาขายฝากรายนี้กลับกลายเป็นสัญญาจำนองได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1149/2491 นายถึก กิ่งสำโรง โจทก์ นางเจริญ สุภจินดา จำเลย