คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 925/2501

สัญญาเช่าเป็นสิทธิเฉพาะตัวของผู้เช่า เมื่อผู้เช่าตาย สิทธิการเช่าก็ย่อมสิ้นสุดลง จะรับมรดกกันไม่ได้ โจทก์ซึ่งอ้างว่าเป็นทายาทและผู้จัดการมรดกของผู้เช่า ไม่มีอำนาจเข้าสรวมสิทธิการเช่าของผู้ตาย และไม่มีอำนาจฟ้องขอบังคับจำเลยให้รื้อถอนเรือนที่ปลูกในที่ดินซึ่งผู้ตายได้เช่าที่ดินส่วนนั้นไว้จากบุคคลภายนอก

ข้อเท็จจริงได้ความว่าที่ดินรายพิพาทเป็นของวัดสุนทรธรรมทานมองให้กรมการศาสนาจัดการให้เช่านายชุบกับนางลิ้นจี่บิดามารดาโจทก์ได้เช่าที่ของวัดส่วนหนึ่งใช้เป็นที่ปลูกเรือนอยู่อาศัย ในที่ที่เช่านี้ต่อมาได้มีเรือนปลูกขึ้นอีกหลังหนึ่ง ซึ่งต่อมาประมาณ ๑๐ ปีนี้ได้ตกเป็นของจำเลยครอบครองมา ครั้นเมื่อนายชุบถึงแก่ความตายแล้ว นางลิ้นจี่ได้ทำหนังสือสัญญาเช่ากับกรมการศาสนาเช่าที่รายนี้มีกำหนดระยะเวลาตั้งแต่วันที่ ๒๑ มิ.ย.๙๔ ถึงวันที่ ๒๐ มิ.ย.๙๗ ต่อมาวันที่ +ม.ค.๙๘ นางลิ้นจี่ถึงแก่ความตาย โจทก์ร้องต่อศาล+ศาลได้แต่งตั้งให้โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกนางลิ้นจี่แล้วภายหลังนางลิ้นจี่ถึงแก่ความตายเกินกว่า ๓๐ วัน ก็ไม่มีทายาทของผู้เช่าเดิมแสดงความจำนงขอเช่าที่รายนี้จนกระทั่งถึงวันที่ ๑๒ ก.พ.๙๘ โจทก์จึงได้แจ้งต่อกรมการศาสนาขอเช่าที่รายนี้ซึ่งมีเรือนจำเลยปลูกอยู่ขัด+กับจำเลยซึ่งขอเช่าที่ตอนที่มีเรือนจำเลยปลูกอยู่เสียเองเมื่อมีข้อขัดแย้งกันเช่นนี้ กรมการศาสนากองสาสนสม+ได้มีมติให้ทั้งโจทก์และจำเลยเช่าที่ดินตอนที่โจทก์จำเลยปลูกบ้านอยู่ แต่แผนกให้เช่ายังมิได้สั่งให้งดเก็บค่าเช่าแผนกเก็บค่าเช่าจึงเก็บค่าเช่าเรื่อยมาแต่เก็บในชื่อของนางลิ้นจี่ ตามฟ้อง โจทก์ถือว่าโจทก์เป็นทายาทและผู้จัดการมรดกของนางลิ้นจี่ จึงฟ้องขอให้ศาลบังคับจำเลยรื้อถอนเรือนจากที่ดินที่เช่ารายนี้ โดยอ้างว่าเป็นสิทธิของกองมรดกของนางลิ้นจี่ ปัญหาเบื้องแรกคือ โจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้ศาลบังคับจำเลยรื้อถอนเรือนจากที่ดินที่เช่ารายนี้ โดยอ้างว่าเป็นสิทธิของกองมรดกของนางลิ้นจี่ ปัญหาเบื้องแรกคือ โจทก์มีอำนาจฟ้องขอบังคับดังกล่าวหรือไม่ ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้ยกฟ้องโจทก์ ข้อวินิจฉัยของศาลฎีกามีว่า โดยข้อเท็จจริงที่รับฟังดังกล่าวข้างต้น ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาเช่าเป็นสิทธิเฉพาะตัวของผู้เช่าเมื่อผู้เช่าตาย สิทธิการเช่าก็ย่อมสิ้นสุดลง จะรับมรดกไม่ได้ตาม ป.พ.พ.มาตรา ๑๖๐๐ ฉะนั้นโดยข้อกฎหมาย โจทก์ซึ่งอ้างว่าเป็นทายาทและผู้จัดการมรดกของนางลิ้นจี่ผู้เช่าจึงไม่มีอำนาจเข้าสรวมสิทธิการเช่าของนางลิ้นจี่ผู้ตาย และไม่มีอำนาจฟ้องขอบังคับจำเลยคดีนี้ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 925/2501 นางจรัส แก้วเนตร์ ผู้จัดการมรดกของนางลิ้นจี่ จินตยานนท์ โจทก์ นางบุญลาภ มานิตยกุล จำเลย