คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 631/2503

สังหาริมทรัพย์ซึ่งโจทก์เอาไปฝากบุคคลอื่นขาย โดยให้ผู้รับฝากขายแสดงออกเหมือนหนึ่งเป็นสินค้าของตนเอง จนจำเลยซึ่งเป็นคนภายนอกรับจำนำไว้โดยสุจริตเช่นนี้ โจทก์จะเอาคืนโดยไม่จัดการไถ่ถอนหาได้ไม่

คดีนี้ โจทก์ฟ้องว่า ได้สั่งรถจักรยานยนต์วิคกี้เข้ามาจำหน่ายและได้มอบรถนี้ ๓๑ คันให้ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอิ้วเซ้ง เพื่อฝากขาย ต่อมานายซีคุณ แซ่โล้ว หุ้นส่วนผู้จัดการของบริษัทอิ้วเซ้ง ได้ยักยอกรถจักรยานยนต์ของโจทก์และนำไปจำนำไว้กับจำเลย ๖ คัน จำเลยรับจำนำไว้โดยไม่สุจริตหรือประมาทเลินเล่อ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยคืนหรือใช้ราคา จำเลยให้การว่าได้รับจำนำรถจักรยานยนต์ ๖ คัน ไว้จากนายซีคุณ แซ่โล้ว ยี่ห้ออิ้วเซ้ง ด้วยความสุจริต และเปิดเผยไม่ประมาทเลินเล่อ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ฟังไม่ได้ว่าจำเลยรับจำนำรถของโจทก์ไว้โดยไม่สุจริตใหยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่า รถเป็นของโจทก์ จำเลยเป็นผู้รับจำนำจากผู้อื่นโดยเจ้าของมิ่ได้โอนให้ อันเป็นการได้สิทธิมาจากผู้ที่ไม่มีอำนาจ จะนำไปอ้างยันต่อโจทก์ผู้เป็นเจ้าของหาได้ไม่ จึงให้จำเลยคืนรถพิพาทแก่โจทก์า ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยนำสืบได้ว่า ตนได้รับจำนำไว้โดยสุจริต ส่วนโจทก์ไม่มีพยานหักล้างความข้อนี้ เป็นแต่ได้ความว่า พี่ชายของผู้จัดการห้างจำเลยเคยไปที่ร้านอิ้วเซ็งบ่อย ๆ และที่ร้านอิ้วเซ้ง มีป้ายชื่อของห้างโจทก์ติดอยู่ด้วยเท่านั้น เพียงแต่ปรากฏสองประการนี้จะฟังเอาว่าจำเลยรับจำนำไว้โดยรู้หรือควรรู้ว่าเป็นทรัพย์ของคนอื่นมาฝากร้านอิ้วเซ้งขายยังไม่ได้ เพราะรถนี้ก็ตั้งขายในร้านอิ้วเซ้งโดยเปิดเผย แม้จะมีป้ายชื่อห้างของโจทก์ก็ปรากฏเพียงชื่อห้างของโจทก์เฉย ๆ ไม่ปรากฏว่าติดไว้อย่างไร อันจะทำให้เป็นที่เข้าใจหรือควรเข้าใจได้ว่าเป็นรถของห้างโจทก์ฝากขาย โจทก์เสียอีกได้รับโอนทรัพย์และกิจการในร้านอิ้วเซ้งมาโดยหาได้มีข้อสังเกตุเรื่องรถหายไปแต่ประการใดไม่ ต่อเมื่อภายหลังทราบว่านายซีคุณเอาไปจำนำจำเลยไว้ โจทก์จึงได้เอาคืน ศาลฎีกาเห็นว่า รถรายนี้ เป็นสังหาริมทรัพย์ เมื่อโจทก์เอาไปฝากห้างอิ้วเซ้ง ขายโดยให้ร้านอิ้วเซ้งแสดงออกเหมือนหนึ่งเป็นสินค้าของตนเอง จนจำเลยเป็นคนภายนอกรับจำนำไว้โดยสุจริตเช่นนี้ โจทก์จะเอาคืนโดยไม่จัดการไถ่ถอนหาได้ไม่ พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 631/2503 ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลกุลามบราเดอร์กัมปนี โดยนายกุลามอาสกาสฮูเซ็น หุ้นส่วนผู้จัดการ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลเบ๊ย่งฮวด คลังสินค้าฯ โดยนายวรวิทย์ โชติวิจิตร์ หุ้นส่วนผู้จัดการ จำเลย