คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1303/2510

ช้างของกลางเป็นกรรมสิทธิ์ของเจ้าของสองคน คนละกึ่งหนึ่ง เจ้าของคนหนึ่งรู้เห็นเป็นใจให้จำเลยนำช้างของกลางไปชักลากไม้ที่แปรรูปโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานตามกฎหมาย ดังนี้ ศาลย่อมริบช้างของกลางกึ่งหนึ่งเฉพาะส่วนของเจ้าของคนที่รู้เห็นเป็นใจสำหรับอีกกึ่งหนึ่งให้ตกได้แก่เจ้าของที่ไม่ได้รู้เห็นเป็นใจ จะริบทั้งหมดหาได้ไม่

คดีมีปัญหาเฉพาะการขอคืนช้างของกลาง โจทก์ฟ้องว่า จำเลยแปรรูปไม้และมีไม้แปรรูปไว้ในความครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต ขอให้ลงโทษและริบของกลาง จำเลยให้การรับสารภาพตามฟ้อง เว้นแต่ช้างของกลาง จำเลยยืมจากควาญช้าง โดยเจ้าของไม่รู้เห็นเกี่ยวกับการกระทำของจำเลย นายพงษ์ ไชยพัฒน์ และนายจรัส เสือปาน ยื่นคำร้องว่า เป็นเจ้าของช้างของกลาง ไม่ได้รู้เห็นเป็นใจ ขอให้คืนช้างของกลาง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ริบช้างของกลาง ๑ ใน ๒ ส่วน เฉพาะกรรมสิทธิ์ของนายพงษ์ ไชยพัฒน์ ผู้ร้อง ส่วนของนายจรัส เสือปาน ให้ตกได้แก่นายจรัส เสือปาน ผู้ร้อง โจทก์จำเลยและนายพงษ์ ไชยพัฒน์ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่า ไม่มีพยานหลักฐานฟังว่าเป็นผู้ร้องรู้เห็นในการกระทำความผิด พิพากษาแก้ไม่ริบช้างของกลาง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังว่า นายพงษ์ ไชยพัฒน์ รู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดของจำเลยส่วนนายจรัส เสือปาน ไม่ได้มีส่วนรู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดด้วย พิพากษาแก้ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1303/2510 พนักงานอัยการประจำศาลจังหวัดไชยา โจทก์ นายจำนงค์ อาวุธ หรืออาวุฒิ จำเลย นายพงษ์ ไชยพัฒน์ และนายจรัส เสือปาน ผู้ร้อง