คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3154/2516

พระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 มาตรา 35 มิได้มุ่งหมายให้ริบทรัพย์สินของบุคคลอื่นที่มิได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิดด้วยเมื่อศาลพิพากษาให้ริบช้างของกลางตามบทบัญญัตินี้ และผู้ร้องมาร้องขอให้ศาลสั่งคืนช้าง ของกลาง กรณีจึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36

คดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องว่าจำเลยกับพวกร่วมกันทำไม้หวงห้ามโดยใช้ช้างพังชักลากไม้หวงห้ามในป่าสงวนแห่งชาติโดยจำเลยไม่ได้รับอนุญาตจำเลยให้การรับสารภาพ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติป่าไม้และพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ ลงโทษตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๗ มาตรา ๑๔, ๓๑, ๓๕ ซึ่งเป็นบทหนักให้จำคุก ๑ เดือน ๑๕ วัน ปรับ ๕๐๐ บาท โทษจำคุกให้รอไว้ ๒ ปีและให้ริบช้าง โซ่ และไม้ของกลางคดีถึงที่สุดแล้ว ผู้ร้องยื่นคำร้องว่าผู้ร้องเป็นเจ้าของช้างของกลาง มิได้รู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำผิดของจำเลย ขอให้คืนช้างของกลางแก่ผู้ร้อง ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งให้คืนช้างของกลางแก่ผู้ร้อง โจทก์อุทธรณ์ว่า โจทก์ขอให้ริบช้างและโซ่ของกลางตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๗ มาตรา ๓๕ ซึ่งเป็นบทกฎหมายพิเศษบัญญัติให้ริบบรรดาเครื่องมือ เครื่องใช้ สัตว์พาหนะ ฯลฯ ที่ใช้ในการกระทำผิดเสียทั้งสิ้นโดยไม่คำนึงว่าเป็นของผู้กระทำผิดหรือไม่ และมีผู้ถูกลงโทษตามคำพิพากษาของศาลหรือไม่ มิได้ให้อำนาจศาลที่จะสั่งคืนทรัพย์ที่ศาลให้ริบแล้ว ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า บทกฎหมายใดที่บัญญัติให้ริบทรัพย์ของบุคคลอื่นผู้มิได้รู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิดและทรัพย์นั้นไม่ใช่ทรัพย์ที่บุคคลทำหรือมีไว้เป็นความผิดแล้วย่อมขัดต่อประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตย พระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๗มาตรา ๓๕ เป็นบทบัญญัติที่ให้ริบทรัพย์สินของบุคคลอื่นที่มิได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดด้วยไม่ได้ กรณีตกอยู่ในบังคับแห่งประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๓๖ ผู้ร้องย่อมมีสิทธิร้องขอช้างของกลางคืนได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3154/2516 พนักงานอัยการจังหวัดกระบี่ โจทก์ นายอุเส็น เหมหา จำเลย นายหมีด มาตรบุตร ผู้ร้อง