คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 346/2511

สามีมิได้รู้เห็นและให้ความยินยอมภริยาทำนิติกรรมซื้อขายสินบริคณห์ เมื่อได้บอกล้างนิติกรรมนั้นแล้ว นิติกรรมนั้นย่อมเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 138 บุคคลที่รับโอนทรัพย์สินมาโดยไม่สุจริตจากผู้โอนที่ได้ทรัพย์สินมาโดยนิติกรรมอันเป็นโมฆียะ เมื่อนิติกรรมนั้นถูกบอกล้าง บุคคลที่รับโอนนั้นไม่ได้รับความคุ้มครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย ์ มาตรา 1329

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์กับจำเลยที่ ๑ เป็นสามีภริยา ระหว่างอยู่กินเป็นสามีภริยาได้ซื้อที่พิพาทลงชื่อจำเลยที่ ๑ ถือกรรมสิทธิ์ ต่อมาจำเลยที่ ๑ โอนที่พิพาทให้ จำเลยที่ ๒, ๓, ๔ โดยโจทก์มิได้ยินยอม โจทก์ให้ทนายความบอกล้างการซื้อขายขอให้สั่งเพิกถอนนิติกรรมการซื้อขายที่พิพาทและให้แสดงว่าโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่พิพาทร่วมกับจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๑ รับว่าฟ้องเป็นความจริง จำเลยที่ ๒, ๓, ๔ ให้การว่า ได้ซื้อที่พิพาทจากจำเลยที่ ๑ จริง โดยจำเลยที่ ๑ แจ้งว่าสามีทำหนังสือยินยอม แต่หาไม่พบจึงไม่ได้นำไปวันทำสัญญา เจ้าหน้าที่ว่าซื้อขายได้จำเลยเชื่อว่าเป็นการซื้อขายโดยสุจริตทั้งชำระราคาที่ดินแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิขอเพิกถอน จำเลยไม่เคยได้รับหนังสือบอกล้างโจทก์ไม่มีสิทธิบอกล้าง เพราะให้ความยินยอมแล้ว โจทก์ขอเรียกนายสหาก ขำวิลัย เป็นจำเลยร่วม ศาลเรียกนายสหาก ขำวิลัยเป็นจำเลยร่วม นายสหาก ขำวิลัย ให้การว่า ซื้อที่พิพาทจากจำเลยที่ ๒, ๓, ๔ โดยสุจริต ชำระราคาแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องขอเพิกถอน ศาลชั้นต้นเห็นว่า โจทก์ใช้สิทธิบอกล้างนิติกรรมโดยไม่สุจริต ฟังได้ว่าจำเลยร่วมได้รับโอนที่พิพาทโดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน โจทก์ไม่มีอำนาจเพิกถอน พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เชื่อว่า โจทก์ไม่รู้เห็นการขายที่พิพาท โจทก์ไม่ยินยอมให้ขาย นิติกรรมซื้อขายเป็นโมฆียะ เมื่อโจทก์บอกล้างจึงเป็นโมฆะ จำเลยร่วมซื้อไม่สุจริต พิพากษากลับว่านิติกรรมซื้อขายเป็นโมฆะ ให้เพิกถอนและให้ลงชื่อโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วมกับจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๒, ๓, ๔ และจำเลยร่วมฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์มิได้รู้เห็นและให้ความยินยอม ได้บอกล้างนิติกรรม การซื้อขายที่พิพาทจึงเป็นโมฆะมาแต่เริ่มแรกตามมาตรา ๑๓๘ จำเลยร่วมรับโอนที่พิพาทจากจำเลยที่ ๒, ๓, ๔ โดยรู้ว่าการซื้อขายเป็นโมฆียะ และโจทก์บอกล้างแล้ว การโอนมิได้เป็นไปโดยสุจริต จำเลยร่วมก็ไม่ได้รับความคุ้มครองตามมาตรา ๑๓๒๙ โจทก์มีสิทธิเรียกร้องให้เพิกถอนการซื้อขายที่พิพาทระหว่างจำเลยที่ ๒, ๓, ๔ กับจำเลยร่วมได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 346/2511 นายจรูญ รักษ์เจริญ โจทก์ นางสำเภา รักษ์เจริญ กับพวกรวม 4 คน ล. นายสหาก ขำวิลัย จำเลยร่วม