คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1847/2527

โจทก์เสนอคำฟ้องแต่แรกโดยระบุภูมิลำเนาของจำเลยผิดพลาดเป็นเหตุให้ศาลชั้นต้นหลงผิดไปว่าโจทก์มีอำนาจเสนอคำฟ้องต่อศาลชั้นต้นได้ แต่เมื่อความจริงเรื่องภูมิลำเนาของจำเลยปรากฏขึ้นว่า การเปลี่ยนแปลงภูมิลำเนาของจำเลยเกิดขึ้นก่อนศาลชั้นต้นรับคำฟ้องไว้ ศาลชั้นต้นจึงมิใช่ศาลที่มีเขตอำนาจเหนือคดีนั้น ที่ศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ไว้จึงผิดพลาด ถือว่าเป็นกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบศาลชั้นต้นย่อมมีอำนาจที่จะเพิกถอนคำสั่งนั้นแล้วมีคำสั่งใหม่ได้ ไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายใดบังคับให้ศาลจำต้องกำหนดเวลาให้โจทก์ไปฟ้องเป็นคดีใหม่ในกรณีที่สั่งจำหน่ายคดีเพราะเหตุที่ คำฟ้องต้องห้ามเรื่องเขตอำนาจศาล

คดีสืบเนืองมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ แล้วส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยตามที่อยู่ในคำฟ้องไม่ได้เพราะจำเลยย้ายที่อยู่แล้วโจทก์ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำฟ้องเฉพาะภูมิลำเนาของจำเลย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยย้ายไปอยู่ที่จังหวัดราชบุรีก่อนโจทก์ฟ้องคดี จึงมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตอำนาจศาลชั้นต้นขณะโจทก์ยื่นคำฟ้อง ให้เพิกถอนคำสั่งรับคำฟ้องเป็นไม่รับคำฟ้องจำหน่ายคดีจากสารบบความ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่โจทก์ฎีกาว่า เมื่อศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องไว้แล้วก็ชอบที่จะพิจารณาคดีต่อไป จะกลับคำสั่งรับคำฟ้องเดิมเป็นไม่รับโดยถือเอาสำเนาทะเบียนบ้านมาเป็นหลักในการพิจารณาย่อมไม่ชอบ เพราะคำสั่งรับคำฟ้องมิใช่การพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้น เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงภูมิลำเนาของจำเลยเกิดขึ้นก่อนศาลได้รับคำฟ้องไว้ ศาลชั้นต้นจึงมิใช่ศาลที่มีเขตอำนาจเหนือคดีนั้นโจทก์เสนอคำฟ้องแต่แรกโดยระบุภูมิลำเนาของจำเลยผิดพลาดจึงเป็นเหตุให้ศาลชั้นต้นหลงผิดไปว่าโจทก์มีอำนาจเสนอคำฟ้องต่อศาลชั้นต้นได้แต่เมื่อความจริงเรื่องภูมิลำเนาของจำเลยปรากฏขึ้น ที่ศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ไว้จึงผิดพลาด ถือว่าเป็นกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบ ศาลชั้นต้นย่อมมีอำนาจที่จะเพิกถอนคำสั่งนั้นแล้วมีคำสั่งใหม่ได้ ซึ่งคำฟ้องของโจทก์กรณีนี้จะต้องเสนอต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล คือศาลจังหวัดราชบุรี เมื่อคำฟ้องของโจทก์ถูกจำกัดห้ามโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายเรื่องเขตอำนาจศาลเช่นนี้ ที่ศาลชั้นต้นเพิกถอนคำสั่งเดิมและสั่งไม่รับคำฟ้องของโจทก์ ย่อมมีอำนาจที่จะกระทำได้โดยชอบ ฎีกาของโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้น ปัญหาสุดท้ายที่โจทก์ฎีกาว่า เมื่อศาลชั้นต้นจำหน่ายคดีแล้ว ก็จะต้องกำหนดเวลาให้โจทก์ไปยื่นคำฟ้องใหม่ด้วยนั้น เห็นว่าไม่มีบทบัญัติแห่งกฎหมายใดบังคับให้ศาลจำต้องกำหนดเวลาให้โจทก์ไปฟ้องเป็นคดีใหม่ ในกรณีที่สั่งจำหน่ายคดีเพราะเหตุที่คำฟ้องต้องห้ามเรื่องเขตอำนาจศาล คำสั่งศาลชั้นต้นชอบแล้วฎีกาของโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นกัน พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1847/2527 นายอุดม อนุพันธนันท์ โจทก์ นายพิริยะ จิระวิชิตชัย จำเลย