คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2275/2526

ใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการตามพระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509 เป็นใบอนุญาตเฉพาะตัวของผู้รับอนุญาต จะขออนุญาตแทนกันไม่ได้พระราชบัญญัติดังกล่าวมิได้มีบทบัญญัติให้โอนใบอนุญาตแก่กันได้ แสดงให้เห็นถึงเจตนารมณ์ว่าไม่ประสงค์ให้โอนใบอนุญาตแก่กันแม้ใบอนุญาตดังกล่าวจะเป็นทรัพย์สิน ก็เป็นเรื่องเฉพาะตัวของผู้รับอนุญาตโจทก์จึงไม่อาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยโอนใบอนุญาตให้แก่โจทก์ตามสัญญา เพราะวัตถุประสงค์แห่งสัญญาฝ่าฝืนต่อกฎหมายย่อมตกเป็นโมฆะ

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองได้ทำสัญญาขายสิ่งปลูกสร้างบนที่ดินของผู้อื่นซึ่งจำเลยเช่าตั้งร้านอาหารชื่อแซบอีหลี และซึ่งจำเลยมีใบอนุญาตตั้งสถานบริการสามารถจำหน่ายสุรา น้ำชา โดยมีการแสดงเพื่อการบันเทิงในร้านนี้ได้ จำเลยได้ทำสัญญาว่า จำเลยยอมโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการให้โจทก์แต่โอนไม่ได้เพราะระเบียบและกฎหมาย จำเลยยินยอมต่อใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการให้โจทก์ตลอดไป ในปี 2524 จำเลยไม่ยอมต่อใบอนุญาตตั้งสถานบริการทำให้โจทก์เสียหาย ขอให้บังคับให้จำเลยทั้งสองโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการดังกล่าวให้แก่โจทก์ จำเลยทั้งสองให้การว่า ไม่ได้ตกลงโอนใบอนุญาตตั้งสถานบริการให้โจทก์ สัญญาที่โจทก์นำมาฟ้องมีเงื่อนไขไม่ชอบด้วยกฎหมายขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ตกเป็นโมฆะ จำเลยไม่ผิดสัญญา โจทก์ไม่มีสิทธิบังคับจำเลยให้ต่อใบอนุญาตตั้งสถานบริการหรือโอนใบอนุญาตให้โจทก์ได้ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509 มาตรา 4 ซึ่งแก้ไขโดยพระราชบัญญัติสถานบริการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2521 ได้ บังคับห้ามมิให้ผู้ใดตั้งสถานบริการ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่การขออนุญาต เงื่อนไขในการขออนุญาตและการขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยได้กำหนดคุณสมบัติของผู้ขอไว้หลายประการดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 6 หากผู้ใดฝ่าฝืนคือไม่ได้รับอนุญาตมีโทษตามมาตรา 26 เห็นได้ว่าใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการเป็นใบอนุญาตเฉพาะตัวของผู้รับอนุญาตโดยเฉพาะจะขออนุญาตแทนกันไม่ได้และพระราชบัญญัติฉบับนี้ก็มิได้มีบทบัญญัติให้โอนใบอนุญาตกัน แสดงให้เห็นถึงเจตนารมณ์ของกฎหมายว่าไม่ประสงค์ให้โอนใบอนุญาตกัน แม้ใบอนุญาตให้ตั้งสถานบริการเป็นทรัพย์สิน แต่ก็เป็นเรื่องเฉพาะตัวของผู้อนุญาต โจทก์จึงไม่อาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยโอนใบอนุญาตให้โจทก์ได้เพราะวัตถุประสงค์แห่งสัญญาฝ่าฝืนต่อกฎหมายย่อมตกเป็นโมฆะบังคับมิได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2275/2526 นางอนงค์ นิลกำแหง โจทก์ นายชัยณรงค์ อดิพัฒน์ตระกูล กับพวก จำเลย